Energieprijzen
De kosten van vergaande verlaging van CO2-uitstoot zonder inzet van CO2-afvang en -opslag, liggen 50 tot 70 procent hoger dan met CO2-opslag. Deze hogere kosten zullen dan terug te vinden zijn in hogere energiekosten voor de consument. De verhoogde prijzen zullen onacceptabel zijn voor landen die voor hun groei sterk afhankelijk zijn van energie, zoals China, India en landen in Afrika. Daar komt bij dat er in landen zoals India en China nog hele grote kolenvoorraden zijn. Zolang het gebruik van deze kolen goedkoper is dan duurzame energiebronnen, zal men kolen blijven gebruiken. Door te werken aan goedkopere CO2-opslag en -afvang bieden we deze landen een mogelijkheid om deze kolen op een meer klimaatverantwoorde wijze te gebruiken.
Transitie naar een duurzaam energiesysteem
De invoering van CO2-afvang en -opslag kan op verschillende manieren de technische ontwikkeling van een duurzaam energiesysteem beïnvloeden.
- Een elektriciteitscentrale die biomassa (zoals hout) gebruikt als brandstof, en vervolgens CO2 zou afvangen en opslaan, kan de concentratie CO2 in de atmosfeer verlagen. Dat komt omdat bij de groei van het hout CO2 uit de lucht wordt vastgelegd. Normaal komt die CO2 weer vrij bij verbranding van het hout in de elektriciteitscentrale. Maar dat gebeurt niet als de centrale CO2 grotendeels opslaat. Dit werkt echter alleen als er biomassa wordt gebruikt die tijdens groei echt CO2 heeft vastgelegd. De combinatie van elektriciteitopwekking met biomassa en CO2-opslag, bestaat nog niet. Veel deskundigen menen dat die wel nodig zal zijn om de doelstelling voor CO2-afname te kunnen halen.
- Het is mogelijk om CO2 uit fossiele brandstoffen af te vangen, nog voordat ze worden ingezet als energiebron. In een fabriek wordt de fossiele brandstof dan omgezet in CO2 en waterstof. Als de afgevangen CO2 wordt opgeslagen, is waterstof een schone brandstof (bij de verbranding van waterstof komt geen CO2 vrij). Bij kolen gebeurt zoiets via vergassing. Dit is een technologie die de chemische industrie al gebruikt voor bijvoorbeeld de productie van kunstmest. Waterstof kan gebruikt worden voor elektriciteitsproductie, maar kan ook dienen als brandstof voor allerlei toepassingen – het is net als aardgas breed inzetbaar. Dit kan extra flexibiliteit opleveren in het energiesysteem. Er zijn in Nederland plannen voor de bredere toepassing van deze technologie.
- Het afvangen en opslaan van CO2 vergt grote investeringen. In theorie kan dit ten koste gaan van investeringen in duurzame energie en energiebesparing. Maar er bestaat brede consensus dat investeringen in CO2-afvang en -opslag de ontwikkeling van duurzame energie en energiebesparing niet mag remmen, omdat we die uiteindelijk harder nodig hebben. De Nederlandse overheid heeft daarom in haar beleid ook afzonderlijke doelstellingen opgenomen voor duurzame energie en energiebesparing.
Uitstoot andere gassen
Het hele proces van CO2-afvang en opslag kost energie, vooral bij de afvang van CO2. CO2-afvang zal het gebruik van fossiele brandstoffen laten stijgen met 10 tot 25 procent. Toch is het nettoresultaat dat de totale uitstoot van CO2 vergaand daalt: er wordt namelijk veel meer CO2 opgeslagen, dan er extra CO2 vrijkomt bij dit proces.
Bij gebruik van fossiele brandstoffen komen ook luchtvervuilende stoffen vrij, zoals stikstofoxiden en fijnstof. Omdat er voor CO2-afvang en -opslag energie nodig is (uit fossiele brandstoffen), kan de uitstoot van vervuilende stoffen stijgen door CO2-opslag. Ook kunnen sporen van ammoniak of oplosmiddel vrijkomen bij het afvangen van CO2 uit rookgassen. Het netto-effect van CO2-afvang en -opslag is daarom sterk afhankelijk van de afvangtechniek. De uitstoot van vervuilende stoffen kan bijvoorbeeld ook afnemen, doordat ze bij het afvangen van CO2 deels mee zullen verdwijnen.