Hoe werkt CO2-opslag?

Na het afvangen stroomt de CO2 in gasvormige of vloeibare vorm door een pijpleiding naar de opslagplaats, meestal een leeg gasveld. De opslagplaats wordt daarna tientallen jaren lang gecontroleerd.

Het proces van CO2-opslag

Eerst wordt de CO2 als gas uit de fabriek of energiecentrale gehaald: het afvangen. Vervolgens stroomt de CO2 naar opslagplaatsen, via pijpleidingen of per schip. De opslag kan plaatsvinden in aardlagen die van nature afgesloten zijn; ze liggen meer dan duizend meter onder land of onder de zeebodem. Tijdens het beheer controleert men tenslotte of de opslagplaats goed afgesloten blijft.

Techniek verbeteren

Sommige industrieën, zoals kunstmestproductie, leveren pure CO2 op, die zo kan worden afgevoerd en opgeslagen. Bij andere processen, zoals elektriciteitscentrales of hoogovens, moet CO2 worden afgevangen uit de uitlaatgassen. Deze techniek wordt al op kleine schaal gebruikt in bijvoorbeeld de kunstmestproductie en de olie- en aardgassector. Wel kost het afvangen nog relatief veel energie en dus geld. Momenteel is men deze techniek wereldwijd aan het verbeteren.
 

Transport van CO2

Voor het vervoer van de CO2 van bijvoorbeeld de Rijnmond en de Eemshaven naar een leeg gasveld zijn pijpleidingen nodig. Die komen altijd bij voorkeur langs bestaande gasleidingen. Soms zal het mogelijk zijn om bestaande pijpleidingen opnieuw te gebruiken.

CO2-transport door pijpleidingen vindt wereldwijd al jaren plaats. In de VS liggen duizenden kilometers leiding waar CO2 onder hoge druk doorheen gaat. Ook in Nederland ligt al een CO2-leidingennetwerk: vanuit het Rotterdamse havengebied naar tuinders en kassen in het Westland.

CO2-opslag: diep onder land en zee

De CO2-opslag zal hier vooral plaatsvinden in lege gasvelden. Miljoenen jaren lang heeft aardgas daar opgesloten gezeten in poreuze aardlagen, onder een gasdichte laag. Op de plaatsen waar het aardgas is gewonnen, kan nu CO2 worden teruggepompt. In de diepe ondergrond, meer dan duizend meter onder het oppervlak, zijn ook van nature CO2-velden te vinden. Daarin zit het gas al miljoenen jaren opgesloten.

De meeste Nederlandse gasvelden liggen twee tot drie kilometer onder het oppervlak. Onder het vaste land én onder de bodem van de Nederlandse Noordzee. Via bestaande of nieuwe putten kan men daar CO2 in pompen. Nederland heeft daar al ervaring mee: we slaan al vijf jaar CO2 op in een bijna leeg gasveld onder de zeebodem.

Geschikte gasvelden

Nederland heeft erg veel gasvelden, maar in de praktijk zijn die niet allemaal bruikbaar voor CO2-opslag. Of een gasveld geschikt is moet per geval worden bepaald. We weten wel dat Nederland genoeg geschikte opslagplaatsen heeft om zeker vijftig jaar grote hoeveelheden CO2 op te slaan, voor duizenden jaren lang.
 

Andere opslagplaatsen

We kunnen CO2 in Nederland ook opslaan in koollagen en diepliggende zoutwaterhoudende lagen (aquifers). In het zoute water lost CO2 op en slaat uiteindelijk gedeeltelijk neer als mineraal. De aquifers moeten dan wel onder een gasdichte aardlaag liggen. Ook in gasvelden, olievelden en waterlagen in het Noorse en Engelse deel van de Noordzee kan CO2 opgeslagen worden.
 

Beheer: tientallen jaren controle

Tijdens het vullen van een opslagplaats moet het verantwoordelijke bedrijf grondig meten of alles goed gaat. Er mag immers geen CO2 ontsnappen. Voor die monitoring komen Europese richtlijnen. Als de metingen afwijkingen laten zien, zijn er maatregelen mogelijk om een eventuele lekkage te stoppen.

Nadat de opslagplaats is gevuld, sluit het bedrijf de boorgaten af. Het bedrijf blijft verantwoordelijk voor de opslagplaats en controleert vijf tot twintig jaar lang of er geen lekkages zijn. Als blijkt dat de opslaglocatie goed is afgesloten, gaat het beheer van de locatie over naar de overheid. Die blijft vervolgens verantwoordelijk voor de opslagplaats.

De informatie op deze website is goedgekeurd door deskundigen uit milieuorganisaties, het bedrijfsleven, de wetenschap en de overheid. Zij zijn het erover eens dat deze informatie evenwichtig en juist is.
Home
Over deze site Contact sitemap
Tekst kleiner maken Tekst groter maken Print deze pagina Verstuur pagina

Stuur deze pagina door.

Uw naam:  
Uw e-mailadres:  
Naam ontvanger:  
E-mailadres ontvanger:  
Verstuur  [x] sluit